Zomertentoonstelling ‘Textiel uit Egypte’ in Leiden

 

Voor het eerst in bijna 25 jaar toont het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden een prachtige selectie textiel uit Egypte, van meer dan 1000 jaar oud. In de kleurrijke expositie ‘Textiel uit Egypte’ (23 april t/m 30 augustus 2020) staan fantasievolle doeken, fragmenten van kledingstukken en interieurweefsels uit het eerste millennium na Chr. centraal, in een verhaal over stoffen, stijlen, weeftechnieken, materialen, motieven en symboliek. In het hete woestijnzand van Egypte bleef dit textiel eeuwenlang bijzonder goed bewaard. Het materiaal is echter erg kwetsbaar en wordt daarom bijna nooit getoond. Ter gelegenheid van het Textiel Festival Leiden (13 t/m 16 mei 2020) is er te midden van de eeuwenoude weefsels ook moderne textielkunst te zien, van dertien kunstenaars van textielgroep QS2 die zich door de museumcollectie lieten inspireren.

De Egyptische weefsels werden gekoesterd als kostbare eigendommen. Meestal bestaan ze uit een eenvoudige linnen ondergrond met mooie ingeweven, geborduurde of erop gestikte details in gekleurde wol. Sommige stoffen zijn dagelijks gebruikt, en andere stukken werden speciaal gemaakt om mee begraven te worden. De weefsels in museumcollecties zijn vrijwel allemaal in het begin van de vorige eeuw opgegraven en via de kunstmarkt verkocht. Voor de handel vond men vooral de gekleurde delen interessant. Die werden daarom vaak uit de kledingstukken geknipt, waarna de rest werd weggegooid.

De tentoonstelling ‘Textiel uit Egypte’ geeft bezoekers een fraai beeld van het vakmanschap van de textielkunstenaars en van de garderobe en persoonlijke smaak van de Egyptenaren in de late Oudheid. Er is aandacht voor materialen en technieken en voor de economische rol van textiel in de laat-Egyptische samenleving. Te zien is een ruime selectie weefsels en sierstukken met motieven uit de Griekse mythologie, het oude Egypte en het christelijke geloof, soms in een wonderlijke mix. Ook geometrische en figuratieve afbeeldingen zijn er volop. Blikvangers zijn onder andere een eeuwenoude linnen broek en een sierstuk met scènes uit het Bijbelse verhaal van Jozef uit de verzameling van kunststichting The Phoebus Foundation in Antwerpen. Daarnaast zijn er bruiklenen van het Allard Pierson in Amsterdam, het Textile Research Centre in Leiden en het Nationaal Museum voor Wereldculturen, waaronder topstukken als een complete geborduurde tuniek, een mutsje en een bontgekleurde sok. Bij ‘Textiel uit Egypte’ verschijnt een gelijknamig boekje (€9,95).

Textiel Festival Leiden

Van 13 t/m 16 mei 2020 vindt in Leiden het Textiel Festival plaats, geïnitieerd door STIDOC (Stichting Textiel Informatie en Documentatie Centrum). Het festival bestaat uit evenementen, lezingen, symposia en tentoonstellingen op verschillende plekken in de stad. In het Rijksmuseum van Oudheden exposeert Textielgroep QS2 als integraal onderdeel van de tentoonstelling ‘Textiel uit Egypte’. Dit nieuwe werk is geïnspireerd op de collectie van het museum. Beeldend kunstenaar Monika Auch coachte QS2 bij het maken van deze hedendaagse interpretaties van Egyptisch textiel.

Zomertentoonstellingen in Rijksmuseum van Oudheden

Gelijktijdig met ‘Textiel uit Egypte’ (23 april t/m 30 augustus 2020) organiseert het Rijksmuseum van Oudheden voor families de tentoonstelling ‘Romeinen langs de Rijn’, met extra kinderactiviteiten in de schoolvakanties, en de come back van de succesvolle expositie ‘GLAS’, die eerder te zien was in 2019. Daarnaast is er de hele zomer het kinder-tekenatelier ‘Studio RMO’ en van 10 maart t/m 2 augustus de (kleine) tentoonstelling ‘Sakkara – leven in een dodenstad’ over de archeologische opgraving van het museum in Egypte.

 

Rijksmuseum van Oudheden,

Rapenburg 28, Leiden

www.rmo.nl, facebook.com/Oudheden

Op uitnodiging van Wim Weijland, directeur van het Rijksmuseum voor Oudheden (RMO) in Leiden werkte textielgroep QS2 aan nieuw werk dat Egyptisch textiel uit de oudheid en actuele textielkunst met elkaar verbindt. Komende lente, tijdens Textiel Festival Leiden, zullen de werken te zien zijn. 

 

Tekst: Inge Bosman, lid van QS2 / uit: TxP 24-02-2020

In het hete, droge woestijnzand van Egypte bleven kleurrijke stukken eeuwenoud textiel bijzonder goed bewaard. De resten van archeologische vondsten zijn erg kwetsbaar en bijna nooit voor het publiek te zien. Deze lente en zomer maakt het Rijksmuseum van Oudheden een uitzondering en toont voor het eerst in bijna 25 jaar prachtige textiele vondsten uit zijn collectie. De tentoonstelling ‘Textiel uit Egypte’ verbindt eeuwenoude technieken, motieven en symboliek met hierop geïnspireerde hedendaagse verhalen en nieuw werk van textielgroep QS2. 

Visuele dialoog

Op uitnodiging van het museum mag QS2 nieuw werk maken dat Egyptisch textiel uit de oudheid en actuele textielkunst van deze eeuw met elkaar verbindt.

Visuele dialogen tussen de ambachtsmensen van toen met ons als twaalf textielkunstenaars. Niet geheel onbekend, want in 2010 werkten we al een keer samen met het RMO voor de tentoonstelling ‘Textielkunst van nu’.

Werk van QS2-lid Martha de Vos-Hunneman
Werk van QS2-lid Liesbeth Klein (detail)

Betekenis en functie

We gingen de uitdaging graag aan. Onze coach werd Monika Auch, gerenommeerd beeldend kunstenaar en weefster (tevens redactielid van TxP, red.). Met haar onderzochten we de betekenis en functie van antiek textiel in hun cultuur en tijd, maar vooral ook de emotionele waarde en de achterliggende verhalen. Hoe leefden de mensen in het oude Egypte, hoe begroeven zij hun doden, welke materialen of gereedschappen gebruikten zij?

Magisch moment

Een bezoek en lezing bij het Textile Research Centre in Leiden gaf ons waardevolle informatie. Het werkbezoek in het depot van het RMO was een magisch moment. Daar ‘klikte’ het dan tussen een eeuwenoud weefselfragment en een QS2 vrouw. Hier startte de persoonlijke zoektocht en begon de fascinatie met symbolen, versieringen, vorm en kleur als inspiratiebronnen om uniek, nieuw werk te laten ontstaan.

 

Antiek naast nieuw

In het twee jaar durende proces maakten we uiteindelijk veel meer werk dan in het RMO te zien is. De tentoonstelling ‘Textiel uit Egypte’ is zo vormgegeven dat de fragiele antieke stukken naast de vaak monumentale werken van QS2 te zien zijn. Een aantal korte video’s illustreren onze werkprocessen.
 

Tijdens het Textiel Festival elke dag één van de maaksters aanwezig om toelichting te geven. Op donderdag 14 mei zijn er in de Pieterskerk twee keer lezingen over ons werkproces en de inspiratiebronnen. 

> Meer over docent en weefster Monika Auch

 

Werk van QS2-lid Marijke Ouwehand (detail)